Επιτέλους πολίτης

[Ένας καλός φίλος και συνοδοιπόρος του blog απολύθηκε χτες. Όσοι διαβάζουν αυτή την ιστοσελίδα τον ξέρουν από τις μουσικές συνεισφορές του και το πρωτότυπο nick του Ηλίας(Ψινάκης). Η παρέα του μου ήταν απαραίτητη για τους τελευταίους 6 μήνες που είμαι μέσα. Του ζήτησα να γράψει κάτι την ημέρα της απόλυσής του. Στήθηκε μπροστά σε ένα pc και μου έστειλε αυτό. Όποιος το διαβάσει, θα καταλάβει γιατί νιώθω τόσο χαρούμενος...).

Επιτέλους πολίτης. Μεγαλύτερη μαλακία από αυτή δεν έχει ξανακουστεί. Είναι μεγάλο παραμύθι των καραβανάδων ότι όταν μπαίνεις στο στρατό παύει η πολιτική σου ιδιότητα και ό,τι αυτή συνεπάγεται. Είναι το καλύτερο άλλοθι για τις μεγαλύτερες αυθαιρεσίες, για καψώνια και εξευτελισμούς. Όσα δικαιώματα είχες πριν καταταγείς τόσα έχεις κι ως οπλίτης. Απλά ισχύουν κάποιοι περιορισμοί και η απόλαυση ορισμένων δικαιωμάτων τελεί υπό προϋποθέσεις και τύπους. Διαφορετικά, για παράδειγμα, δεν θα μπορούσες να συμμετέχεις σε εκλογές είτε ως ψηφοφόρος είτε ως υποψήφιος. Παρεπιμπτόντως, για όσους στρατεύσιμους είναι υποψήφιοι σε εκλογές προβλέπεται εξάμηνη (νομίζω) αναβολή, ακόμα κι αν έχουν ήδη καταταγεί.

Για να μην παρεξηγηθώ, όμως, η Νο 2 μαλακία που ακούει ένας φαντάρος είναι ότι ο στρατός πλέον είναι «κολέγιο», κατασκήνωση με χακί. Δυστυχώς αυτό δεν το ακούει από καραβανάδες, αλλά από τον πατέρα του, τους παππούδες, τους θείους, τα μεγαλύτερα ξαδέρφια, τους μεσήλικες φίλους (αν έχουν, όπως εγώ τον Frankie, γνήσιο τέκνο της γενιάς του 80. Ο Frankie, που θυμίζει τον Ντην Μοριάρτι από το Δρόμο του Κέρουακ, όταν ήταν φαντάρος, κάπου στα τέλη της δεκαετίας του ’80 επικοινωνούσε με τους γονείς του με γράμματα. Τα γράμματα αυτά τα έχει κρατήσει και μου τα έχει δείξει. Η απαλεψιά του είχε χτυπήσει κόκκινο, τόσο που στη θέση της ημερομηνίας, αντί να βάζει την ημέρα που έγραφε το γράμμα, έβαζε την ημερομηνία άλωσης της Πόλης, την ημερομηνία της επανάστασης του ’21 και άλλα τέτοια χαζά που προκαλούσαν στη μάνα του μικρά εγκεφαλικά). Ο στρατός δεν είναι πλέον κολέγιο. Ήταν και είναι μια μαύρη περίοδος που όταν τη ολοκληρώσεις (καλή ώρα) θέλεις να ξεχάσεις ότι υπήρξε, να μην θυμάσαι τίποτα απ αυτή, να μην παραδεχτείς ότι έχασες ένα χρόνο από τη ζωή σου. Σίγουρα στα χρόνια των πατεράδων και των παππούδων μας (και του Frankie) τα πράματα ήταν πιο ζόρικα από πολλές απόψεις. Δεν θέλω, όμως, να σταθώ εδώ.

Ο Σβέικ μου ζήτησε να γράψω κάτι για την ημέρα της απόλυσης και για τις δικές μου εμπειρίες κατά τη διάρκεια της θητείας. Μου ζήτησε, επίσης, να αναφέρω τα συναισθήματα που μου προκαλεί το γεγονός της απόλυσης. Να ξεκινήσω, λοιπόν, απ αυτό. ΔΕΝ ΜΟΥ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΚΑΝΕΝΑ ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ. Δεν ξέρω πως γίνεται αυτό. Ειλικρινά, σε όλη τη διάρκεια της θητείας κάθε φαντάρος ονειρεύεται την ημέρα της απόλυσής και φαντάζεται να σκάνε πυροτεχνήματα, να χτυπάν καμπάνες και να πέφτουν κανονιές. Κάτι σαν τους οργασμούς της Linda Lovelace. Ενδεχομένως, να φαντάζεται κανένα καλό παρτάκι για το γιορτασμό της απόλυσης και για επανασύνδεση με φίλους που κατά τη διάρκεια της θητείας ξεχάστηκαν ή απομακρύνθηκαν (ε ναι λοιπόν αυτό ήταν καρφί) ή κανένα ξεφάντωμα στα μπουζούκια. Αλλά τίποτα από αυτά δε συμβαίνει. Περισσότερη αγωνία σου προκαλεί η πιθανότητα της άδειας, παρά η βεβαιότητα της απόλυσης. Όσους κι αν ρώτησα από την ΕΣΣΟ μου την ίδια απάντηση πήρα. Ούτε κανονιές άκουσαν, ούτε πυροτεχνήματα, ούτε καμπάνες. Ούτε πάρτι, ούτε μπουζούκια, ούτε ξεφαντώματα. Ό,τι ήταν να γίνει απ’ όλ’ αυτά έγιναν με την ευκαιρία της πρώτης άδειας. Τώρα, όσους ρώτησα, κανονίζανε ραντεβού για δουλειές ή επιστρέφανε σε δουλειές που ήδη είχαν. Τα λελεδόνια ήρθανε αλλά τα υποδεχτήκαμε μάλλον αδιάφορα. Αδυνατώ να εξηγήσω αυτό το κενό. Θα ήταν πάντως καλό θέμα έρευνας, μεταπτυχιακού ή διδακτορικού, για ψυχολόγους.

Σε ό,τι αφορά τις εμπειρίες. Καταρχάς, να ξεκινήσω με ένα παράδοξο. 6 Αυγούστου 2007 πέρασα την πύλη της 165 ΜΠΕΠ προς τα μέσα και ντύθηκα στα χακί για πρώτη φορά. 6 Αυγούστου 2008 πέρασα την πύλη της ΣΔΙΕΠ από μέσα και απαλλάχτηκα δια παντός (όπως θα δείτε το λελεδόχαρτό μου είναι λευκό) από τα χακί. Στις 6 Αυγούστου 2009 πώς πρέπει να θυμάμαι την 6η Αυγούστου; Σαν μέρα κατάταξης ή σα μέρα απόλυσης; Μάλλον σα την ενότητα των αντιθέτων. Τελικά η θητεία είναι διαλεκτική.

Να γράψω κάτι για τις εμπειρίες μου ε; δεν ξέρω γιατί αλλά αρχίζω και ζορίζομαι. Δεν μ’ αρέσει να λέω ιστορίες από το στρατό γιατί είναι πολύ βαρετές, ειδικά για όσους δεν έχουν πάει. Όπως έχω πει σε φίλους σα το Σβεικ, πριν καταταγούν, το κρύο και η αϋπνία είναι ένα πράγμα που θα το αντιμετωπίσουν και θα τους ταλαιπωρήσει όσο τίποτα άλλο. Αλλά αυτό που σε γονατίζει ψυχολογικά και πονάει πιο πολύ και κάνει το κρύο και την αϋπνία πιο ανυπόφορη είναι ο αποχωρισμός από φίλους, οικογένεια, σύντροφο (ειδικά το τελευταίο πονάει αφόρητα) και η μοναξιά. Γι’ αυτό το λόγο όλοι έχουν κλάψει στο στρατό. Πολλοί το θεωρούν αδυναμία. Ότι, δήθεν, δεν μπορείς να θωρακίσεις τον εαυτό σου για να ανταπεξέλθει σε δύσκολες καταστάσεις και το επικρίνουν ή ντρέπονται. Γι αυτό όταν κλαίνε κρύβονται. Κλαίνε στις τουαλέτες, στα ντουζ, στη σκοπιά, στο θαλαμοφυλίκι 3-6, και όπου αλλού μακριά από επικριτικά βλέμματα. Αλλά όπου το έχω δει να γίνεται το θαύμασα και με συγκίνησε πάρα πολύ. Κι εγώ είχα τέτοιες στιγμές. Θυμάμαι τώρα τη μακρά σιωπή της Δώρας στο τηλέφωνο όταν της ανακοίνωσα τη μετάθεσή μου στη Σαμοθράκη και θυμάμαι να κλαίμε μαζί στο τηλέφωνο.

Επίσης, όλοι κάνουν φίλους στο στρατό. Μπορεί να κάνει κανείς καμιά ντουζίνα φίλους σε όλη τη διάρκεια της θητείας. Ήδη μου ‘ρχονται στο μυαλό καμιά εικοσαριά. Αλλά οι φίλοι του στρατού είναι μια ιδιαίτερη κατηγορία. Αν εξαιρέσεις έναν ή δύο που θα κρατήσεις επαφές, τους υπόλοιπους ξέρεις ότι δεν θα τους ξαναδείς ποτέ ή μπορεί να πέσεις πάνω τους σε άσχετο τόπο και άσχετη στιγμή εντελώς μα εντελώς τυχαία. Παρ’ όλ’ αυτά, υπάρχει κάπου βαθιά κρυμμένο ένα περίεργο συναίσθημα δεσίματος και πάντα χαίρεσαι όταν βλέπεις ή θυμάσαι κάποιους απ αυτούς.

Να πω κάτι για τους καραβανάδες. ΕΙΝΑΙ Η ΠΙΟ ΑΧΡΗΣΤΗ ΦΑΡΑ ΣΕ ΟΛΟ ΤΟΝ ΠΛΑΝΗΤΗ. Δεν κάνω πλάκα ούτε το λέω από προκατάληψη για το χαρακτήρα της δουλειάς τους. Το θέμα είναι ότι δεν κάνουν ούτε αυτή. Δεν πίστευα στα μάτια μου πόσο άχρηστοι είναι όταν το διαπίστωσα. Τεμπέληδες και κουράδες, μπάσταρδοι χώστες, αδιάφορα γαϊδούρια και γουρούνια σκέτα. Αλλά είναι τόσο καριόληδες που δεν σταματούν ποτέ να σε εκπλήσσουν ακόμα κι όταν απολύεσαι. Κι όμως αυτή τη φάρα η ελληνική κοινωνία σκίζεται για να τη συντηρήσει. Δεν είναι μόνο τα λεφτά του προϋπολογισμού που δίνονται για εξοπλισμούς. Για να συντηρηθεί αυτός ο παρασιτικός μηχανισμός σε κτίρια, σε μέριμνα, σε γραφειοκρατία, σε ασφάλεια του προσωπικού κ.α. χρειάζονται τεράστια ποσά. Δεν υπάρχει άλλη κοινωνική ομάδα που απολαμβάνει τα προνόμια των στρατιωτικών. Σε ζητήματα ασφάλισης είναι οι πιο προνομιούχοι. Ο στρατός καλύπτει όλα τα έξοδα τους για νοσηλεία, είτε των ιδίων είτε των γονιών τους είτε των παιδιών τους. Ποιος άλλος ασφαλιστικός φορέας έχει τέτοια προνόμια; Ξέρετε επίσης καμιά άλλη κοινωνική ομάδα να διατηρεί με δαπάνη του κράτους λέσχες που κάνουν φτηνό πολύ καλό φαΐ για τα μέλη τους και την βρωμοσπορά τους; Εννοώ παιδιά και εγγόνια. Ξέρετε καμία άλλη κοινωνική ομάδα που τις παρέχονται, με έξοδα του κράτους πάντα, σπίτια και κατασκηνώσεις για παιδιά και γέροντες, δωρεάν ή σε εξευτελιστικές τιμές; Εγώ δεν ξέρω.

Δεν θέλω να πω άλλα. Βαρέθηκα. Δεν θέλω να ξαναμιλήσω για στρατό. Πριν κλείσω να αναφέρω ότι η στρατιωτική μου θητεία έγινε με τη βοήθεια των κάτωθι διεγερτικών, αναλγητικών, παραισθησιογόνων, αναισθησιογόνων:
Jack Kerouak, Στο Δρόμο
-//-, Οι Υποχθόνιοι
-//-, Οι Αλήτες του Ντάρμα
-//-, Big Sur
William Burroughs, Το Σοκάκι Των Ανεμοστρόβιλων
Σώτη Τριανταφύλλου, Τα Κινέζικα Κουτιά (αυτή τι έπαθε κι έγραψε τέτοια πατάτα;)
Bob Dylan, The Cuckoo
-//-, John Brown
-//-, A Hard Rain Is-A-Gonna-Fall
Johnny Cash, San Quentin
-//-, One
-//-, When The Man Comes Around
Lizzie West, 19 Miles to Baghdad
Την οικογένειά μου
Τα τηλέφωνα και τα μηνύματα του μπάκα, του Σβέικ, του Πατζ, του Μπάμπη, της Φύλλιας και των υπόλοιπων φίλων και γνωστών.
Την υπομονή της Δώρας
Το δέμα της Δώρας
Τις υποσχέσεις τις Λίνας για καυτές εξορμήσεις στις παραλίες της Χαλκιδικής, υποσχέσεις που δεν κράτησε, αλλά ποιος έχει το σθένος να της κρατήσει κακία;
Και πολλά άλλα που βαριέμαι να τα γράψω όλα.

Επίσης μερικές ευχαριστίες και μερικά γαμωσταυρίδια για να μπουν όλοι στη θέση τους έστω και αργά.
Τα ευχαριστήρια πάνε στους εξής:
Όλα τα παιδιά που υπηρετήσαμε μαζί στη 289 ΠΠΠ στη Σαμοθράκη ανεξαρτήτως σειράς. Δεν τους αναφέρω όλους ξεχωριστά, ξέρουν αυτοί ποιοι είναι.
Το Νικο, τον Τάσο, το Στάθη και το Βασίλη από το Κέντρο στην 165 ΜΠΕΠ
Την Επχία Εμμανουϊλίδου Γεωργία, για όλα και για τα μαγικά της με τη μετάθεση στη Θεσ/νίκη
Το ΕΠΟΠ Δνέα Σταύρο Γκόβα άπο την 110 Α/Κ ΜΜΠ που είναι και πατριωτάκι μου.
Το Λγό Φίλιππο Κετίκογλου από την 110 Α/Κ ΜΜΠ. Αυτός ο άνθρωπος δεν ταίριαζε με το στρατό. Είχε φοβερό χιούμορ, είχε πολύ αστεία προσωπικότητα και ήταν πάντα χαρούμενος. Ήταν μάλλον η εξαίρεση
Τον Αλχία Κυβερτζικίδη Κων/νο από τη ΣΔΙΕΠ. Είναι το καλύτερο παιδί του στρατού. Λες και δεν είναι στρατιωτικός. Γίνεται ένα με τους φαντάρους και όλοι τον συμπαθούνε. Άγριος (δήθεν) μεταλλάς αλλά στο βάθος ευγενική ψυχή, όπως όλοι αυτού του είδους. Τώρα μετατέθηκε κάπου στη Ρόδο. Να ναι καλά όπου κι αν είναι ό,τι κι αν κάνει.
Τον Τχη Σαλτσίδη Νικόλαο. Διοικητής του Λ/Δ της ΣΔΙΕΠ. Για την κατανόησή του.
Σόρρυ αν ξεχνάω κανέναν.

Γαμώ το Χριστό και την Παναγία, το σόι, τα παιδιά, τους γονείς, των κάτωθι:

Λγε Διονύσιε Η. από την 165 ΜΠΕΠ άντε γαμήσου κι εσύ και το έθνος σου
Ανθλγε Ηλία Ζ. από την 165 ΜΠΕΠ να πας να γαμηθείς μπασταρδάκι με τη μανούρα που μου ‘κανες στο κέντρο με την άδεια. Να πας να γαμηθείς κι εσύ και το Μακεδονία Ξακουστή που μας έβαλες να γράψουμε 50 φορές σαν τιμωρία.
Λγε Βασίλη Ε. από τη 289 ΠΠΠ. Τι να σου πω ρε μπαγλαμά; Έκανες 4 μήνες να μου δώσεις άδεια ενώ μπορούσες πάνω στο δίμηνο
Τχη Ιωάννη Χ. από το 4ο ΕΓ στη Σαμοθράκη. Δεν ξέρω γιατι σε βάζω εδώ πέρα. Δε μου κάνες τίποτα. Μάλλον επειδή ήσουν λίγο εξυπνάκιας.
Υπχε Φάνη Ε. από τη 289 ΙΜΑ Βρωμοσπορά αν σε πετύχω τη γάμησες. Ο τύπος αντιμετώπιζε ποινή αποστρατίας γιατί χτύπησε φαντάρο. Δεν ξέρω τι απέγινε. Προς τιμή του Σχη Δημήτρη Γ. διοικητή του στρατοπέδου στη Σαμοθράκη τον κηνύγησε, θέλω να πιστεύω μέχρι τέλους
Τχη «δεν θυμαμαι τ όνομα σου» από το 2ο ΕΓ της Σαμοθράκης. Ήσουν πολύ βλάκας ρε αδερφάκι μου. Ξυνομούρη αφελή που το ‘παιζες άγριος όλοι σε κοροϊδεύαν. Να ναι καλά οι γραφιάδες σου ο Ταβουλάρης και ο Αθανασόπουλος που σ’ ανεχτήκανε τα παιδιά. Αλλά να ξέρεις ρίξαμε πολύ γέλιο με την πάρτη σου.
Ανθστή Παναγιώτη Σ. από τη ΣΔΙΕΠ να μη σου φύγει ποτέ το κεκέδισμα. Αναρωτιέσαι από πού προέρχεται; Αφού ρε μαλάκα είσαι 35 χρονών και ζεις ακόμα με τη μάνα και τον πατέρα σου τη στιγμή που έχεις μόνιμη δουλεία με μισθό πάνω από 1000 ευρώ.
Μόνιμη Υπάλληλε Κατερίνα Μ. από το 1ο Γραφείο του Λ/Δ της ΣΔΙΕΠ. Καλά μωρή κωλόγρια πώς την είδες; Μας χώνουν οι καραβανάδες μας χώνει και το πολιτικό προσωπικό;

Μπορεί να ξέχασα πολλούς που θα ‘πρεπε να είναι εδώ μέσα, αλλά έχετε χάρη που θυμάμαι μόνο τις πιο σημαντικές γελοίες προσωπικότητες

Άντε γαμήσου, λοιπόν, στρατέ, ελληνικό κράτος και ελληνικό έθνος που θες το καλύτερο κομμάτι του πληθυσμού σου στην καλύτερή του ηλικία να χαραμίζει έναν ολόκληρο χρόνο από τη ζωή του.
Άντε γαμηθείτε, λοιπόν, καραβανάδες. Εμείς απολυθήκαμε ή θα απολυθούμε. Εσείς μια ζωή στα σκατά θα κολυμπάτε. Μια ζωή και σήμερα για σας. Βρωμοκουράδες.

Για τον κάθε ένα από σας που πρόκειται να καταταγεί θα σας πω αυτό που μου πε ο Αρης ο Ρόβας δύο μέρες πριν φύγω από Γρεβενά για Παρανέστι, με πολύ σοφία, σηκώνοντας ένα σφηνάκι τεκίλα:
«Καλά να πάς, καλά να ‘ρθείς, καλά να πα να γαμηθείς»

Αυτά. Νεόπουστα!!! Με την καλή έννοια!!!

Φονιάδες με κότερα

Λίγο πριν σκάσει ο χαμός των 8 εργατών στο Πέραμα, η Espresso ανακοίνωνε το καινούργιο απόκτημα του Βουλγαράκη: "...ένα καμπινάτο ταχύπλοο 14 μέτρων!...Στόχος του υπουργού ήταν να αποκτήσει ένα πλεούμενο το οποίο να συνδυάζει την εξωτερική εμφάνιση με την άνεση στους εσωτερικούς χώρους. Γι’ αυτό και επέλεξε το Uniesse 42 Οpen, σε χρώμα μπλε, που έχει στοιχεία τόσο από τα ιταλικά σπορ σκάφη όσο και από τα κλασικά αμερικανικά fishing, όπως την πεπλατυσμένη πλώρη, τη μακριά δελφινιέρα και το χαρακτηριστικό χαμηλωμένο κόκπιτ, ενώ διακρίνεται και για την ιδιαίτερα υψηλή αισθητική του...." (όλο το άρθρο εδώ: http://www.espressonews.gr/default.asp?pid=2&la=1&artid=775008&catid=5).



"...Θέλω να εκφράσω τη λύπη μου, τη βαθειά οδύνη μας για το χαμό των οκτώ συνανθρώπων μας στη Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη του Περάματος. Για το περιστατικό διεξάγεται ήδη προανάκριση και τα αποτελέσματά της θα οδηγήσουν στον καταλογισμό των ευθυνών..."
Πόλεμος.

Τέχνη

Η είδηση είναι ότι ο Ρώσος μεγιστάνας Αμπράμοβιτς αγοράζει τέχνη με τη σέσουλα. Και δεν είναι ο μόνος. Η αγορά έργων τέχνης είναι πλέον ένα από τα πιο δημοφιλή σπορ των υπερ-πλούσιων του κόσμου. Και τα καλλιτεχνικά νέα απασχολούν πια όχι μόνο τις λευκές σελίδες των ένθετων για την τέχνη, αλλά και τις ροζ σελίδες για την οικονομία. Ένα κατατοπιστικό άρθρο για την νέα τάση υπάρχει εδώ: http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_world_2_11/07/2008_277256.
Τι θα σημάνει αυτή η εξέλιξη για την τέχνη; Προφανώς μια άνθιση του «καλλιτεχνικού προϊόντος» τα επόμενα χρόνια. Η μεσαία τάξη θα υποστεί βέβαια μια συμπίεση στα εισοδήματά της, όπως όλα δείχνουν, και ο συγκεκριμένος κύκλος συμμετεχόντων στα καλλιτεχνικά δρώμενα θα αντιμετωπίσει δυσκολίες. Όμως, η τηλεοπτική εικόνα εύπορων μαζών που ενδιαφέρονται για την τέχνη (και δεν εννοώ τον κινηματογράφο, το θέατρο ή το βιβλίο, όσο τις εκθέσεις, τα μουσεία και τα φεστιβάλ) μπορεί να συντηρηθεί, ώστε το ενδιαφέρον των μεγιστάνων να μην μείνει μετέωρο. Βέβαια, ο κίνδυνος ότι η τέχνη θα διαμορφώνεται όλο και περισσότερο με βάση τις θελήσεις και τα γούστα της πλούσιας ελίτ που θα την αγοράζει και θα την χρηματοδοτεί θα είναι όλο και μεγαλύτερος.
Όμως, ο κίνδυνος που αντιμετωπίζει η σύγχρονη τέχνη, ακόμα και στην πιο πρωτοποριακή μορφή της, δεν περιορίζεται στους Αμπράμοβιτς. Υπάρχει ένας κίνδυνος βαθύτερος, πιο αθόρυβος και γι’ αυτό πιο ύπουλος. Ζώντας σε ένα παρατηρητήριο στο μέσο του Αιγαίου, μου είναι πιο εύκολο να τον διακρίνω.

Είναι οι καραβιές των προσφύγων που σκάνε κάθε μέρα από τις ακτές της Αφρικής και της Ασίας η βόμβα που πάνω της κάθεται ο σύγχρονος πολιτισμός της Δύσης. Άνθρωποι απελπισμένοι, κατά βάση από χώρες θύματα ιμπεριαλιστικών πολέμων – Αφγανιστάν, Ιράκ, Παλαιστίνη, Σομαλία - , πολλά γυναικόπαιδα, που έρχονται να αναζητήσουν άσυλο και λίγη από την ευημερία των δυτικών κοινωνιών. Πολλοί από αυτούς συλλαμβάνονται πριν μπουν στα φουσκωτά σκάφη που τους μεταφέρουν. Άλλοι αποτρέπονται από λιμενικά σκάφη της Ενωμένης Ευρώπης που επιτέλους βρήκε το νόημα της πολιτικής της ενοποίησης στο κυνηγητό «λαθρομεταναστών». Όσοι τα καταφέρνουν να βγουν απέναντι, συλλαμβάνονται και οδηγούνται σε κέντρα υποδοχής – κρατητήρια, μέχρι να ολοκληρωθεί η καταδίκη τους για παράνομη είσοδο στην χώρα και να πάρουν το χαρτί της απέλασης. Στις 30 μέρες που έχουν στη διάθεση τους για να φύγουν, αρκετοί φτάνουν σε λιμάνια – στην Ελλάδα κυρίως στην Πάτρα – για να συνεχίσουν από κει, αν τα καταφέρουν, το ταξίδι προς τη Δύση. Η ίδια ιστορία επαναλαμβάνεται από το Γιβραλτάρ και τα ανοιχτά της Μάλτας μέχρι τις θάλασσες νότια της Ιταλίας και το Αιγαίο. Είναι μια θαλάσσια διαδρομή σημαδεμένη με αίμα, γιατί προφανώς στην παραπάνω περιγραφή λείπουν αυτοί που δεν κατάφεραν ποτέ να φτάσουν στην άλλη πλευρά.

Είναι πολλή η συζήτηση για την οικουμενικότητα των δικαιωμάτων που γέννησαν οι ευρωπαϊκές αστικές επαναστάσεις, πολλές φορές και αρκετά παθιασμένη. Όμως το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν κατακτήσεις όπως το δικαίωμα ψήφου, ο περιορισμός της θρησκευτικής εξουσίας, τα δικαιώματα για τις γυναίκες και τις μειονότητες, είναι οικουμενικές ή όχι. Το ερώτημα είναι αν οι κατακτήσεις αυτές αποτελούν διαβατήριο για τους απελπισμένους του κόσμου που μας χτυπάνε την πόρτα ή αποτελούν κόκκινη κάρτα αποκλεισμού τους. Αν τα δικαιώματα αυτά είναι οικουμενικά, είναι αυτονόητο πως πρέπει να ανοίξουμε τις πόρτες και να δεχτούμε όλους όσους θέλουν να τα γευτούν. Αν όμως τα δικαιώματα αυτά μετατραπούν σε προϋποθέσεις για να ανοίξουμε την πόρτα μας, τότε δεν συνιστούν οικουμενικά δικαιώματα, αλλά περισυλλογή πτωμάτων.

Τι σχέση έχουν όλα αυτά με την συζήτηση για την τέχνη; Νομίζω μεγάλη. Αν η πολιτική της Ευρώπης-φρούριο επικρατήσει, αν οι 18 μήνες προφυλάκισης και η οριστική καταδίκη προσφύγων που συλλαμβάνονται δεύτερη φορά περάσουν χωρίς σφοδρή αντίδραση, η τέχνη εντός των τειχών θα έχει χάσει οποιαδήποτε ηθική νομιμοποίηση. Θα είναι μια τέχνη αφυδατωμένη, ακόμα και αν στην μορφή και το περιεχόμενό της είναι πρωτοποριακή. Θα έχει χάσει το χαρακτηριστικό της γενικής απεύθυνσης σε όσους θέλουν να την απολαύσουν. Γιατί μετά τον 18ο αιώνα, στην Ευρώπη, η είσοδος των μαζών στο πολιτικό προσκήνιο άλλαξε ριζικά και το τι είναι τέχνη, έκανε πρόταγμά της και την επιταγή να φτάνει η τέχνη σε όλους, όσο δύσκολο και αν γνωρίζουμε πως είναι αυτό και λόγω της τέχνης ως τέτοιας και λόγω της κοινωνίας όπως είναι σήμερα.

Η συζήτηση αυτή είναι βέβαια παλιά. Η άνοδος του φασισμού τον Μεσοπόλεμο έδωσε το έναυσμα για μια μεγάλη αντιπαράθεση στους κύκλους των καλλιτεχνών. Κρατάμε και την ανάγκη της στράτευσης στις πολιτικές προκλήσεις που θέτει μια εποχή και την αυτονομία της τέχνης που σημαίνει ότι δεν μπορούμε να βγάλουμε εκτός καλλιτεχνικού κύκλου τον Σελίν και τον Πάουντ επειδή διαφωνούμε με τις πολιτικές πεποιθήσεις τους.

Όμως εδώ δεν τίθεται απλώς ένα ζήτημα στράτευσης της τέχνης. Ο ορατός κίνδυνος είναι πως μέσα στην Ευρώπη θα εξελίσσονται ίσως τα πιο πρωτοποριακά καλλιτεχνικά πειράματα, τη στιγμή που στα σύνορά της θα εκτελούνται τα στυγνότερα εγκλήματα. Ο Σελίν και ο Πάουντ μπορεί να κάνανε τέχνη. Όμως, μπορεί μια έκθεση ή ένα μουσείο με την πινακίδα στην είσοδο "Απαγορεύεται η είσοδος σε σκύλους και σε νέγρους" να στεγάζει τέχνη;

Αυτός ο κίνδυνος είναι για μένα η μεγαλύτερη πρόκληση που έχει να αντιμετωπίσει η σύγχρονη τέχνη, αν δεν θέλει να καταλήξει σαν το φιλειρηνικό κίνημα του Ισραήλ - τόσο "πρωτοποριακό" και όμως τόσο ευνουχισμένο από τον τρόμο της πλημμυρίδας των Αράβων προσφύγων που θα επιστρέψουν στην παλαιστινιακή γη, αν υπάρξει ποτέ ειρήνη και δικαιοσύνη.

Μόνο ένα κίνημα που αντιστρατεύεται στην ρίζα της την εξουσία της ευρωπαϊκής κυρίαρχης τάξης μπορεί να διασώσει την τέχνη από μια ανεπανόρθωτη καταστροφή. Αν το κίνημα αυτό αγκαλιαστεί και από κομμάτια καλλιτεχνών, που θα φέρουν εντός του τόσο την προσωπική όσο και την "επαγγελματική" τους στράτευση, αυτό θα είναι ιδανικό.

Το βέβαιο είναι πως το μέλλον της σύγχρονης τέχνης είναι ακατάλυτα δεμένο με τους Αφγανούς που επιχειρούν να περάσουν καθημερινά τα θαλάσσια τείχη του Αιγαίου, έστω κι αν δεν την έχουν ακουστά ούτε στο ελάχιστο, έστω κι αν δεν έχουν δει ούτε ένα έργο του Φράνσις Μπέικον, σαν κι αυτά που αγόρασε με επευφημίες ο Αμπράμοβιτς.

(Tο post αυτό είναι κομμάτι της απολογίας μου για τις φορές που έχω χρησιμοποιήσει τη λέξη "λαθρομετανάστες" στο στρατόπεδο, ακολουθώντας εντολές. Οι φωτογραφίες από το νεκροταφείο της Μυτιλήνης.)

Οδηγός για απαλλαγές ΙΙ

Το παραπάνω ήταν αναρτημένο στην ιστοσελίδα http://athens.indymedia.org/front.php3?lang=el&article_id=881439.

Πληροί τα κριτήρια του Οδηγού μου για τις απαλλαγές.

Και γι' αυτό το ανεβάζω.

"Εθνικός"

Δεν ξέρω γιατί, αλλά σήμερα μου καρφώθηκε να βρω τα εκλογικά αποτελέσματα στον Δήμο Παπάγου, εκεί δηλαδή που διαβιώνει η ανώτερη ιεραρχία του Ελληνικού Στρατού, και να τα συγκεντρώσω σε κοινή θέα.

Απόλυτη παντοκρατορία της Νέας Δημοκρατίας, αν και 20 χρόνια εκτός εξουσίας.

Το 1996: 60,11%,

το 2000: 62,27%

το 2004: 65,53%

και το 2007: 59,68%.

Το ΠΑΣΟΚ σε ποσοστά γύρω στα 20-25%.

Το 1996: 21,70%

Το 2000: 27,62%

Το 2004: 20,76%

Και το 2007: 16,90%

Και η Αριστερά μόνιμα χαμηλά, αν εξαιρέσει κανείς μια άνοδο του ΣΥΝ στις τελευταίες εκλογές.

Για τις ιδιαίτερες προτιμήσεις αυτού του 60% που προτιμά τη Ν.Δ, να πω εδώ ότι κάθε φορά που κατεβαίνει ακροδεξιό ψηφοδέλτιο, ο Δήμος Παπάγου του δίνει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά του. Στις τελευταίες εθνικές εκλογές, το ΛΑΟΣ πήρε σχεδόν διπλάσιο ποσοστό από το εθνικό του. Όμως, αυτό φαίνεται καλύτερα σε συνθήκες «χαλαρής» ψήφου. Δεν υπάρχουν δυστυχώς στο διαδίκτυο τα νομαρχιακά αποτελέσματα του 2002 ανά δήμο, ωστόσο από ανάλυση της Public Issue μαθαίνουμε ότι ο Καρατζαφέρης πήρε στον Δήμο Παπάγου το υψηλότερο ποσοστό του, δηλαδή 23% (έναντι 44% του Τζανετάκου, βλ.: http://www.publicissue.gr/521/karatzaferis).

Στράτευση στα 18 είπατε;

Καλός πολίτης

Για όσους ενδιαφέρονται, να ενημερώσω ότι ο Κώστας Αϊβαλιώτης, βουλευτής του ΛΑΟΣ και συν-όμηρος μέχρι προσφάτως, εξέτισε την 45νθήμερη θητεία του και επέστρεψε κανονικά στα βουλευτικά του καθήκοντα.

Παρά τις διαμαρτυρίες που είχαν ακουστεί από στελέχη του ΛΑΟΣ για τη μη στράτευση του Αϊβαλιώτη (ο οποίος σημειωτέον είχε πλαστογραφήσει το στρατολογικό του χαρτί για να διοριστεί διαδοχικά σε δύο Υπουργεία), ο βουλευτής απολαμβάνει και πάλι της εμπιστοσύνης του αφεντικού του ΛΑΟΣ Καρατζαφέρη.

Έτσι, ο Αϊβαλιώτης θα είναι πάλι ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του κόμματος στο Α' Θερινό Τμήμα της Βουλής (δες εδώ: http://www.ana-mpa.gr/anaweb/user/showprel?service=3&maindoc=6610364).

Άλλωστε δεν είχε ποτέ χάσει την εμπιστοσύνη του αφεντικού του, όπως φαίνεται από την απάντηση σε ερώτηση του Χατζηνικολάου, (βλ. εδώ: http://www.youtube.com/watch?v=8_1Tyw7sFPo), από την οποία μαθαίνουμε και ότι ο Αϊβαλιώτης ήταν κοινοβουλευτικός βοηθός του Ν. Κακλαμάνη και του Γ. Μαρίνου στο Ευρωκοινοβούλιο για πολλά χρόνια.

Μετά από όλα αυτά και με αναπτερωμένο το εθνικό του φρόνημα, ο Αϊβαλιώτης αναλαμβάνει ξανά το θεάρεστο έργο του, με επερωτήσεις στη Βουλή που τσακίζουν (τουρκικά) κόκκαλα (για περισσότερα, βλ. εδώ: http://www.enet.gr/online/online_text/c=110,id=65779632).

Εθνικός ζόφος.

Ποδόσφαιρο

Το στρατόπεδο βγαίνει σιγά σιγά από τον αστερισμό του EURO. Οι ευχές μου να πάει καλά η Ελλάδα δεν εισακούστηκαν. Μην φανταστεί κανείς καμία ξαφνική μου μεταστροφή υπέρ της "Εθνικής μας". Απλά, όσο η Εθνική έπαιζε στην τηλεόραση, η ζωή κάποιων ενοχλητικών καραβανάδων είχε αποκτήσει νόημα άλλο από το να μας μαυρίζουν τη ζωή. Περισσότερη Εθνική σήμαινε λοιπόν περισσότερη ησυχία. Τζίφος όμως, το σχέδιό μου βυθίστηκε μαζί με το πειρατικό του Ρεχάγκελ...

Όμως το EURO εξακολουθούσε να παίζει στις οθόνες του στρατοπέδου. Και πώς όχι; Η ποδοσφαιρική βιομηχανία του EURO και των λοιπών διεθνών διοργανώσεων δεν προσφέρει απλώς ένα καλό θέαμα. Προσφέρει ίσως το πιο πετυχημένο πάντρεμα των τάσεων του σύγχρονου καπιταλισμού: από την μια πλευρά η διεθνοποίηση, η βιομηχανία των σπορ, το άφθονο χρήμα, τα γήπεδα-σαλόνια με τους παίκτες των εκατομμυρίων ευρώ. Και από την άλλη η εθνική πίστη, η εκμετάλλευση των βαθιά ριζωμένων εθνικών ταυτοτήτων εκατομμυρίων ανθρώπων, ολόκληρων λαών. Παγκοσμιοποίηση και εθνικισμός στην ίδια αλάνα, με αποτέλεσμα αμύθητα κέρδη από τα τηλεοπτικά δικαιώματα, τους τόνους μπύρας, πίτσας και σκουπιδοφαγητού, κοινώς από το χαρμάνιασμα στρατιών ολόκληρων από ποδοσφαιρόφιλους καταναλωτές. Τα αφεντικά της ποδοσφαιρικής βιομηχανίας, θα πρέπει να κάνουν μια κουβέντα με τους πολιτικούς ηγέτες της Ευρώπης για να τους "σφυρίξουν" το μυστικό της επιτυχίας. Γιατί αλλιώς, ο Θαπατέρο και η Μέρκελ κινδυνεύουν να περάσουν πολλά ακόμα βαρετά κυριακάτικα απογεύματα στις εξέδρες των γηπέδων, γυρεύοντας λίγη από τη χρυσόσκονη αυτής της επιτυχίας.

Αλλά, δεν θέλω να είμαι μονόπλευρος. Η εξήγηση της επιτυχίας του μαζικού ποδοσφαιρικού θεάματος δεν μπορεί να είναι μόνο αποτελεσμα μιας πετυχημένης συνταγής των πολυεθνικών που χαρμανιάζουν τα ανύποπτα θύματά τους. Σε κάθε πετυχημένη προσφορά αντιστοιχεί και η ανάλογη ζήτηση. Ίσως το διαφημιστικό της ΝΕΤ για το EURO συνόψιζε με τον καλύτερο τρόπο τί ψάχνουν σ' αυτές τις διοργανώσεις οι τηλεθεατές τους: παίκτες που αγκαλιάζονταν εκστασιασμένοι, κόσμος στις εξέδρες που πανηγύριζε βγάζοντας δυνατές κραυγές, ποδοσφαιριστές σε σκληρά μαρκαρίσματα και χορευτικές κινήσεις στον αέρα, απελπισμένα βλέμματα οπαδών και παικτών που έχασαν το όνειρο στο παρά ένα. Πάθος, συγκίνηση, αδελφοσύνη, απελπισία, έκπληξη: όλα αυτά που το σύγχρονο σύστημα στερεί από εκατομμύρια ανθρώπους, κάνοντας της ζωή τους βαρετή και μονότονη, το σώμα τους νωθρό και δυσκίνητο, τη σκέψη τους έτοιμη να δεχτεί το αναμενόμενο ως βέβαιο, είναι όλα εκεί με το πάτημα ενός κουμπιού, τυπικά "δωρεάν". Και το σημαντικότερο: όλοι μπορούν να συμμετέχουν, όλοι δικαιούνται να έχουν άποψη, ανεξάρτητα από την ταξική τους θέση, την μόρφωση, ή ο,τιδήποτε άλλο βρίσκουν οι καθημερινοί άνθρωποι μπροστά τους ως εμπόδιο στην προσπάθειά τους να κάνουν τη ζωή τους καλύτερη. Μια επαγγελία ισότητας και δημοκρατίας σε έναν κόσμο που η δημοκρατία έχει αποκτήσει χορηγό της την Siemens...

Είναι νόμιμο να διαχωριστεί κανείς από αυτό το πάθος;

Κάπου διάβαζα για τους "Κόκκινους Θρησκευόμενους Επιστήμονες", ένα βιβλίο με 40 συνεντεύξεις ανθρώπων της τέχνης, της επιστήμης, της πολιτικής, που δήλωνουν παθιασμένοι με τον Ολυμπιακό. Η υπόκλιση στο ποδοσφαιρικό πάθος έχει φτάσει σε επίπεδο παροξυσμού. Η Αριστερά κάνει ασκήσεις αντι-ελιτισμού προσκυνώντας τη στρογγυλή θεά και το ποδόσφαιρο. Ο περσινός sportscaster της Εθνικής που δηλώνει "ακροαριστερός" του ΣΥΝ, μας καλεί ως "Έλληνες!" από τα τηλεοπτικά σποτάκια του Γερμανού να καταναλώσουμε το πάθος για την ομάδα μας. Πρέπει να είναι απαραίτητα έτσι;

Γνώμη μου είναι πως ένα όραμα ριζοσπαστικής κοινωνικής αλλαγής νομιμοποιείται να αξιώσει το πάθος των μαζών με τρόπο που να ξεπερνάει το πάθος για το ποδόσφαιρο. Ένα επαναστατικό σχέδιο κοινωνικής αλλαγής και ο αγώνας για την υλοποίησή του μπορεί να προσφέρει τις υψηλότερες συγκινήσεις και να αξιοποιήσει τις νόμιμες επιθυμίες των μαζών για συγκίνηση και πάθος, στην υπηρεσία της απελευθέρωσης της ανθρωπότητας. Ο Τρότσκι στα πολύτιμα "Προβλήματα της καθημερινής ζωής" λέει πως η Οκτωβριανή Επανάσταση είναι "το ομορφότερο μυθιστόρημα του κόσμου" για τις μάζες που το έγραψαν. Το να αρνηθεί κανείς αυτή τη δυνατότητα, (δηλαδή να προέρχεται η συγκίνηση - όχι κάποιων μειοψηφιών αλλά μαζών ολόκληρων - από τον αγώνα για την κοινωνική αλλαγή και όχι από τα μπούτια του Χαριστέα) ισοδυναμεί με το να αρνείται την υπόθεση της κοινωνικής αλλαγής. Υπήρξαν στιγμές στην ιστορία που τεράστιες μάζες ανθρώπων κρατούσαν την ανάσα τους καθώς κρινόταν η έκβαση τιτάνιων κοινωνικών συγκρούσεων. Οι μειοψηφίες που υπερασπίζονται σήμερα την μέθοδο της επαναστατικής αλλαγής λογοδοτούν στις κορφές της συνείδησης των μαζών, στις καλύτερες δηλαδή στιγμές τους, και όχι στους πρόποδες. Είναι ο μόνος τρόπος για να φτάσουμε αυτές τις κορφές και να τις ξεπεράσουμε.

Μηπώς αυτό σημαίνει ότι απομονωνόμαστε; Πάντα υπάρχει αυτός ο κίνδυνος, και πολύ απο το σημερινό κοκορόζουμο για το ποδόσφαιρο οφείλεται στο ότι τις προηγούμενες δεκαετίες περίσσεψε ο ελιτισμός για τις επιθυμίες των πλειοψηφιών. Γνώμη μου όμως είναι πως μια παράταξη - έστω και μειοψηφική - που έχει το θάρρος να διαχωριστεί από το μαζικό "πάθος" που διεγείρουν οι εγκέφαλοι της βιομηχανίας του ποδοσφαίρου, θα έχει και την νηφαλιότητα να μιλήσει με τους πολλούς στη γλώσσα τους, με τρόπο που να κατανοεί την πολλαπλότητα των συγκινήσεων και να μην αποξενώνεται, αφού γι' αυτήν (για να χρησιμοποιήσω πάλι τον Τρότσκι) "τίποτα ανθρώπινο δεν μπορεί να της είναι ξένο".

Πρώτοι στον σχετικό κατάλογο θα πρέπει να φιγουράρουν σίγουρα όσοι υποστηρίζουν την τοπική τους ομάδα, αντιστεκόμενοι στις σειρήνες των "μεγάλων" του ποδοσφαίρου, στις πλουμιστές αθλητικές εκπομπές, στις μεγάλες εφημερίδες και τις ακριβές μεταγραφές. Οι τοπικές ομάδες είναι λιγότερο ποδόσφαιρο και περισσότερο αγάπη για τον τόπο και την κοινότητα που χτίστηκε πάνω του, είναι εκκλησίες - χαμένων, τις περισσότερες φορές - ελπίδων, ονείρων και ματαιώσεων, ζωντανών και νεκρών. Αυτοί οι άνθρωποι είναι δικοί μας άνθρωποι.

Δικοί μας είναι και όσοι παθιάζονται με τους "μεγάλους". Εκεί όμως θα λέγαμε ψέματα αν καταπίναμε ένα "πάθος" που τόσο ξεδιάντροπα και υποκριτικά καλύπτει ένα τεράστιο φαγοπότι μίζας και κέρδους. Στους ΑΕΚτζηδες, στους Βάζελους, και φυσικά στους φίλους μας τους Γαύρους, έχουμε να κάνουμε αυτή την φιλική κουβέντα, και το σημαντικότερο να τους προσφέρουμε μια άλλη πηγή συγκινήσεων, εξίσου ενδιαφέρουσα και δημοκρατική με το φαντασιακό του ποδοσφαίρου.

Όσο για την Εθνική; Εκεί θα μας επιτραπεί να απέχουμε από τα εθνικά πανηγύρια, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα απέχουμε και από το κουβεντολόι. Και γιατί να το κάνουμε; Το πόστο μου στο στρατό έχει να κάνει με τα πλοία που αρμενίζουν στο Αιγαίο. Το βράδυ που η Εθνική Τουρκίας έπαιζε με την Γερμανία, στο Αιγαίο δεν κουνιόταν φύλλο. Και όλοι στο φυλάκιο ξέραμε γιατί. Ξαφνικά, αυτοί που τις προηγούμενες μέρες ήταν "τα πληρώματα του εχθρού", απόκτησαν τώρα πρόσωπο, γίνανε αυτό που είναι πραγματικά: κάποιοι σαν κι εμάς, στημένοι μπροστά σε μια οθόνη, διψασμένοι για μια νίκη, για μια συγκίνηση μέσα στη μίζερη στρατιωτική τους φυλακή. Ακριβώς σαν κι εμάς.

Στην περίπτωση του EURO, όσο και να φωνάζει ο Χελάκης, εκεί που τελείωναν οι "Έλληνες!" και η Εθνική, ξεκίναγε η καλή κουβέντα. Και φυσικά, το καλό ποδόσφαιρο.